top of page

Coca-Cola ichimligiga OIV bilan zararlangan qon qo‘shib, odamlarga virus yuqtirishmoqda degan da’vo rostmi?

  • 2 days ago
  • 2 min read

Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda bir yigit OIV (VICh) bilan kasallangan ikki qiz o‘z qonini Coca-Cola ichimligiga aralashtirib, yo‘lovchilarga “Ichsangiz 100 ming so‘m beramiz” deb taklif qilayotgani va shu yo‘l bilan odamlarni ataylab virus bilan zararlamoqchi bo‘layotgani haqida gapiradi. Video qisqa vaqt ichida ko‘plab foydalanuvchilar orasida tarqalib, xavotir va muhokamalarga sabab bo‘lgan.

Biroq mazkur da’vo tekshirilganda, uning ishonchliligini tasdiqlovchi hech qanday dalil topilmadi.

Da’voni tasdiqlovchi rasmiy ma’lumotlar yo‘q

Videoda tilga olingan voqea qayerda va qachon sodir bo‘lgani aniq ko‘rsatilmagan. Shuningdek, videoda aytilayotgan shaxslarning kimligi, voqea joyi, guvohlarning ko‘rsatmalari yoki boshqa dalillar ham mavjud emas.

Eng muhimi, O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi, Ichki ishlar organlari, Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi yoki boshqa vakolatli tashkilotlar tomonidan bunday hodisa yuz bergani haqida hech qanday rasmiy axborot e’lon qilinmagan.

Agar haqiqatan ham odamlarni ataylab OIV bilan zararlashga urinish kabi og‘ir jinoyat sodir etilganida, bu holat huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tekshirilib, jamoatchilikka ma’lum qilinishi ehtimoli juda yuqori bo‘lardi.

Bunday mish-mishlar avval ham tarqalgan

Internet tarixida OIV bilan bog‘liq ko‘plab asossiz vahimali xabarlar tarqalgan.

Masalan:

  • Odamlarga OIV yuqtirish uchun jamoat joylarida igna sanchishayotgani;

  • Kinoteatrlarda yoki avtobus o‘rindiqlarida zararlangan ignalar qoldirilayotgani;

  • Restoranlarda qon aralashtirilgan taom yoki ichimliklar tarqatilayotgani;

  • Turli mahsulotlarga ataylab OIV yuqtirilgan qon qo‘shilayotgani.

Bu kabi da’volarning aksariyati keyinchalik tekshiruvlar natijasida yolg‘on yoki tasdiqlanmagan mish-mish ekani aniqlangan. Mutaxassislar bunday xabarlar odatda qo‘rquv uyg‘otish va odamlarni chalg‘itish maqsadida tarqatilishini ta’kidlaydi.

Ilmiy nuqtai nazardan OIV qanday yuqadi?

OIV (odam immunitet tanqisligi virusi) inson organizmida yashaydigan virus bo‘lib, u faqat ma’lum biologik suyuqliklar orqali yuqadi.

Virus asosan quyidagi holatlarda yuqishi mumkin:

  • Himoyalanmagan jinsiy aloqa vaqtida;

  • Zararlangan qonning bevosita qon oqimiga tushishi natijasida;

  • Steril qilinmagan shprits va ignalardan birgalikda foydalanilganda;

  • Homiladorlik, tug‘ruq yoki emizish davrida onadan bolaga.

Shu bilan birga, OIV kundalik muloqot orqali yuqmaydi.

Virus:

  • Qo‘l berib ko‘rishish orqali;

  • Quchoqlashish orqali;

  • Bir idishdan ovqatlanish yoki ichimlik ichish orqali;

  • Yo‘talish yoki aksirish orqali;

  • Hojatxona, basseyn yoki hammomdan birga foydalanish orqali;

  • Hasharot chaqishi orqali yuqmaydi.

Coca-Cola yoki boshqa ichimlik orqali OIV yuqishi mumkinmi?

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, OIV inson organizmidan tashqarida uzoq vaqt yashay olmaydi. Virus tashqi muhit ta’sirida tezda faoliyatini yo‘qotadi.

Nazariy jihatdan zararlangan qon ichimlikka tushib qolgan taqdirda ham, uni oddiy ichish orqali virus yuqishi ehtimoli nihoyatda past hisoblanadi. Chunki oshqozon kislotasi va ovqat hazm qilish tizimi virusni zararsizlantiradi.

Tibbiyot amaliyotida ichimlik ichish natijasida OIV yuqqani haqida ishonchli va keng tasdiqlangan holatlar deyarli qayd etilmagan.

Shu sababli “Coca-Cola ichiga qon qo‘shib, odamlarni OIV bilan zararlashmoqda” degan da’vo ilmiy ma’lumotlarga mos kelmaydi.

Nega bunday videolarga ehtiyotkorlik bilan qarash kerak?

Ijtimoiy tarmoqlarda hissiyotlarga ta’sir qiladigan, qo‘rquv uyg‘otadigan videolar tez tarqaladi. Biroq har qanday shov-shuvli xabarni tarqatishdan oldin uning manbasini tekshirish muhim.

Agar videoda:

  • Voqea joyi noma’lum bo‘lsa;

  • Rasmiy manbalar keltirilmagan bo‘lsa;

  • Dalillar taqdim etilmagan bo‘lsa;

  • Faqat bir kishining gapiga asoslangan bo‘lsa,

unday axborotga ehtiyotkorlik bilan yondashish kerak.

Xulosa

Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda aytilgan “OIV bilan kasallangan qizlar Coca-Cola ichimligiga o‘z qonini aralashtirib, odamlarga ichiryapti” degan da’vo tasdiqlanmagan.

Mazkur voqeani tasdiqlovchi rasmiy ma’lumotlar, huquqni muhofaza qiluvchi organlarning bayonotlari yoki ishonchli dalillar mavjud emas. Bundan tashqari, OIVning Coca-Cola yoki boshqa ichimliklarni ichish orqali yuqishi haqidagi iddao zamonaviy tibbiy bilimlarga mos kelmaydi.

Hukm: ❌ Feyk (tasdiqlanmagan va ilmiy asosga ega bo‘lmagan da’vo).

bottom of page