Bobotog‘da anakonda va yo‘lbars pitonlari yashaydimi?
- 5 days ago
- 2 min read
Ijtimoiy tarmoqlarda Surxondaryo viloyatining Bobotog‘ hududida ulkan anakondalar yoki yo‘lbars pitonlari (tiger python) yashashi haqida xabarlar va videolar tarqalmoqda. Ayrim postlarda bu ilonlar Bobotog‘ tog‘lari va uning atrofidagi hududlarda uchrashi aytiladi.
Anakondalar qayerda yashaydi?
Anakondalar (Eunectes urug‘iga mansub ilonlar) dunyodagi eng yirik ilonlardan biri hisoblanadi. Ular asosan Janubiy Amerikaning tropik hududlarida, xususan Braziliya, Venesuela, Kolumbiya, Peru va Boliviya kabi davlatlarning botqoqliklari, daryolari va nam o‘rmonlarida yashaydi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, anakondalar iliq va nam tropik iqlimga moslashgan. Surxondaryoning tog‘li va quruq subtropik hududlari esa ular uchun tabiiy yashash muhiti hisoblanmaydi.
Shu sababli Bobotog‘da yovvoyi tabiat sharoitida anakondalar yashashi biologik jihatdan deyarli imkonsiz.
Yo‘lbars pitoni O‘zbekistonda uchrashi mumkinmi?
Yo‘lbars pitoni (Python bivittatus), ba’zan Birma pitoni deb ham ataladi, Janubi-Sharqiy Osiyoda tarqalgan yirik ilon turidir. Uning tabiiy areali Myanma, Tailand, Laos, Kambodja, Vetnam va Janubiy Xitoyning ayrim hududlarini qamrab oladi. Xalqaro tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari va zoologik ma’lumotlar bazalarida ushbu turning O‘zbekistonda tabiiy holda uchrashi haqida ma’lumot yo‘q.
Nazariy jihatdan pitonlar hayvonot bog‘lari yoki shaxsiy kolleksiyalarda saqlanishi mumkin. Biroq Bobotog‘da yovvoyi populyatsiya mavjudligi haqida hech qanday dalil qayd etilmagan.
Bobotog‘da qanday ilonlar yashaydi?
Bobotog‘ milliy tabiat bog‘i va Surxondaryo viloyatining tog‘li hududlarida Markaziy Osiyoga xos sudralib yuruvchilar uchraydi.
Jumladan, hududda:
O‘rta Osiyo kobrasi (Naja oxiana);
Turli efa va qora ilon turlari;
Kaltakesaklar;
Mintaqaga xos boshqa sudralib yuruvchilar qayd etilgan.
Ammo rasmiy biologik kuzatuvlar va ilmiy manbalarda anakonda yoki yo‘lbars pitoni uchrashi haqida ma’lumot mavjud emas.
Nega bunday da’volar tarqaladi?
Mutaxassislarning fikricha, bunday xabarlar ko‘pincha ijtimoiy tarmoqlarda kontekstdan uzilgan foto va videolar sabab tarqaladi.
Ko‘plab hollarda ulkan ilonlar aks etgan videolar Janubiy Amerika, Hindiston, Tailand yoki Indoneziya kabi mamlakatlarda suratga olingan bo‘ladi. Keyinchalik ushbu materiallar noto‘g‘ri tavsif bilan qayta joylanib, mahalliy hududlarga bog‘lab ko‘rsatiladi.
Ba’zi hollarda esa sun’iy intellekt yordamida yaratilgan tasvirlar yoki eski videolar yangi voqea sifatida taqdim etiladi.
Ekspertlar nima deydi?
Zoologlarning ta’kidlashicha, har qanday yirik ilonning ma’lum bir hududda yashashi haqida xulosa chiqarish uchun ilmiy kuzatuvlar, biologik namunalar, foto va video dalillar hamda mutaxassislarning tasdig‘i talab etiladi. Bugungi kunga qadar Bobotog‘ hududida anakonda yoki yo‘lbars pitoni qayd etilgani haqida bunday dalillar taqdim etilmagan.
Xulosa
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan “Surxondaryoning Bobotog‘ hududida anakondalar yoki yo‘lbars pitonlari yashaydi” degan da’vo ishonchli manbalar bilan tasdiqlanmagan.
Anakondalar Janubiy Amerikaga, yo‘lbars pitonlari esa Janubi-Sharqiy Osiyoga xos tur hisoblanadi. Ularning O‘zbekistonda, xususan Bobotog‘ hududida tabiiy yashashi haqida ilmiy ma’lumot mavjud emas. Bobotog‘da O‘rta Osiyo kobrasi va mintaqaga xos boshqa sudralib yuruvchilar uchrasa-da, anakonda va yo‘lbars pitoni mahalliy fauna tarkibiga kirmaydi.
